Taşımacılıkta CBM için pratik rehber: Metreküp ne anlama gelir, nasıl hesaplanır, taşıma yoluna göre kilograma nasıl dönüşür, ücrete esas ağırlığı ve konteyner seçimini nasıl belirler?
CBM, cubic meter yani metreküpün kısaltmasıdır; navlunda kargo hacmini ölçmek için kullanılan birimdir. 1 CBM, 1 m x 1 m x 1 m ölçülerindeki bir kutunun kapladığı alandır. Taşıyıcılar LCL deniz navlununu CBM başına fiyatlar; hava, karayolu ve kurye sevkiyatlarında ücrete esas ağırlığı bulmak için CBM'i hacimsel ağırlığa çevirir.
Navlun teklifi hazırlayan herkes, neredeyse her gün CBM hesaplar. Teklifteki rakam taşıyıcının terminalde ölçtüğü rakamla uyuşmazsa fatura da teklifle uyuşmaz. Bu yazıda CBM formülünü, taşıma yoluna göre CBM kg dönüşümünü, ücrete esas ağırlığı ve konteynerlerin CBM cinsinden kapasitesini ele alıyoruz.
CBM Ne Demek? Açılımı ve Anlamı
CBM'in açılımı cubic meter, yani metreküptür; m³ olarak da yazılır. Çeki listelerinde, rezervasyon teyitlerinde, LCL navlun listelerinde ve navlun faturalarında görünür ve tek bir soruyu yanıtlar: Kargo ne kadar yer kaplıyor?
Yer önemlidir; çünkü her gemi, uçak ve kamyon iki yoldan biriyle dolar: Ya ağırlık kapasitesi biter ya da yer. Bir palet çelik bağlantı parçası, alanı doldurmadan çok önce ağırlık sınırına dayanır; bir palet köpük ambalaj tam tersini yapar. Taşıyıcılar gelirlerini korumak için gerçek ağırlık ile hacmin ağırlık karşılığından hangisi büyükse onu ücretlendirir. Bu karşılaştırma CBM'le başlar.
CBM Nasıl Hesaplanır? CBM Formülü
CBM = Uzunluk (m) x Genişlik (m) x Yükseklik (m) x Parça sayısı
Paketlenmiş birimin dış ölçülerini alın; palet ve taşan kısımlar dahil. Santimetreyle ölçüyorsanız üç boyutu çarpıp 1.000.000'a bölün.
Örnek
Her biri 60 cm x 45 cm x 40 cm olan 8 koli:
- Bir koli: 0,60 x 0,45 x 0,40 = 0,108 CBM
- Sekiz koli: 0,108 x 8 = 0,864 CBM
Bu rakamı, iki ondalık basamağa yukarı yuvarlayın (0,87 CBM). Taşıyıcılar yukarı yuvarlar.
Her yönde en uzak noktaya kadar ölçün. 10 cm dışarı taşan bir braketi olan sandık, braket sandığın kenarıymış gibi ölçülür. Her zaman ürünü değil ihracat ambalajını ölçün: 58 x 43 x 38 cm'lik bir ürün ölçüsü, köşe koruyucular ve dış koli eklendiğinde 60 x 45 x 40 cm olur ve 200 kolide bu fark bir CBM'den fazladır. Bir Euro palet, üzerine konan yüke 120 x 80 cm'lik taban ve yaklaşık 14,5 cm yükseklik ekler.
CBM Kg Dönüşümü: Taşıma Yoluna Göre Faktörler
CBM kg dönüşümü, teklif hatalarının çoğunun yapıldığı yerdir; çünkü her taşıma yolu farklı bir faktör kullanır. Bu faktöre DIM faktörü veya hacimsel katsayı denir.
Bazı havayolları ve ekspres taşıyıcılar havada 1:5.000 uygular; birçok karayolu taşıyıcısı CBM yerine yükleme metresiyle fiyatlar. Faktör, taşıyıcının tarifesinde veya kontratınızda belirtilir.
Hacimsel Ağırlık
Hacimsel ağırlık (dimensional veya DIM weight olarak da bilinir), CBM'in taşıma yolunun CBM başına kg rakamıyla çarpımıdır. Fiziksel bir ağırlık değil, bir fiyatlama aracıdır ve gümrük belgelerinde yer almaz.
Ücrete Esas Ağırlık (Chargeable Weight)
Ücrete esas ağırlık, gerçek brüt ağırlık ile hacimsel ağırlıktan büyük olanıdır. Taşıyıcı, ücrete esas ağırlığı kg başına navlunla çarpar. Hava konşimentosunda brüt ağırlık ve ücrete esas ağırlık yan yana yazılır.
Bir Sevkiyat, Üç Farklı Ücrete Esas Ağırlık
Yukarıdaki 8 koliyi alalım: 0,864 CBM, gerçek brüt ağırlık 120 kg.
Hava kargo
Hacimsel ağırlık = 0,864 x 167 = 144 kg. Ücrete esas ağırlık = 144 kg; çünkü hacim gerçek ağırlığı aşıyor. Örnek olarak kg başına 4 dolar navlunda ücret 576 dolardır; 120 kg üzerinden ödeme bekleyen bir müşterinin varsaydığı 480 dolar değil.
Kurye
Hacimsel ağırlık = 0,864 x 200 = 173 kg. Ücrete esas ağırlık = 173 kg.
Deniz navlunu LCL
LCL, revenue ton başına fiyatlanır ve W/M (weight or measure, ağırlık veya hacim) olarak yazılır: 1 CBM veya 1.000 kg, hangisi büyükse. 0,12 tona karşılık 0,864 CBM, sevkiyatın hacim üzerinden faturalanacağı anlamına gelir. Çoğu konsolidatör en az 1 CBM uygular; dolayısıyla 1 CBM olarak faturalanır.
Aynı koliler, üç farklı ücrete esas rakam. Bir teklif her zaman taşıma yolunu, uygulanan DIM faktörünü ve minimumu belirtmelidir ki müşteri aynı şeyi karşılaştırdığından emin olsun.
20 ve 40 Feet Konteynere Kaç CBM Sığar?
CBM aynı zamanda LCL'in ne zaman FCL'e dönüşmesi gerektiğini söyler.
Nominal ile yüklenebilir hacim arasındaki fark palet tabanlarından, istif sınırlarından ve kapı yakınında kaybedilen alandan gelir. Paletli kargo nadiren nominal kapasitenin yüzde 80-85'ini aşar. Tam iç ölçüler 20 feet konteyner ölçüleri rehberinde, diğer ekipman tipleri ise 15 konteyner türü yazısında listeleniyor.
Pratik bir kural: LCL hacmi kabaca 13-15 CBM'i geçtiğinde yanına bir de 20 feet FCL fiyatlayın. CBM başına LCL navlunu artı varış CFS elleçlemesi bu noktada çoğu zaman konteyner navlununu aşar.
Teklif ve Dosya Maliyetlendirmesinde CBM
CBM yalnızca taşıyıcının girdisi değildir; kendi marjınızı da belirler. Satış fiyatı 0,8 CBM üzerine kurulduysa ve taşıyıcının faturası 1,1 CBM üzerinden gelirse fark dosyanın kârından çıkar ve genellikle teslimattan haftalar sonra fatura mutabakatında ortaya çıkar.
Parça bazında ölçüleri saklayan, her taşıma yolu için doğru DIM faktörünü uygulayan ve ücrete esas ağırlığı tekliften rezervasyona ve faturaya taşıyan bir navlun yönetimi sistemi bu açığı kapatır. Modaltrans Navlun Yönetimi'nde parçalar bir kez girilir; CBM, hacimsel ağırlık ve ücrete esas ağırlık aynı dosya içinde deniz, hava, karayolu ve kurye için hesaplanır, ardından müşteri teklifine ve nihai faturaya aktarılır.
Disiplin aynıdır: Paketlenmiş birimi ölçün, taşıma yolunun faktörünü uygulayın, minimumu belirtin ve tekliften teslimata her belgede aynı rakamları koruyun.
